Azref Azari: la dua Honora Membro de UEA el Irano

En la 86a Universala Kongreso de Esperanto okazinta en Zagrebo-Kroatio (2001) nia majstro s-ro Azref Azari estis nomumita kiel la honora membro (HM) de UEA.

Sendube lia elektiĝo kiel HM de UEA estas ĝojiga novaĵo al ĉiuj Iranaj geesperantistoj.Lia grandioza laboro kies unua parto jam aperis(Plena Esperanto-Persa Vortaro)estas nepreterpasebla kaj forgesebla afero rilate E-movado en Irano.

   Nun UEA havas du HM-ojn en Iran la unua estas d-ro M. H. Saheb Zamani  kaj la dua s-ro Aref Azari pri kiuj vere ni honoras, pro ilia penado, gvidado kaj fruktodona laborado.

   Gratulante la elektiĝon de s-ro Azari kiel HM de UEA jen sube aperas konciza lia biografio.

Salut/gratulas;

                         M. Reza Torabi

   

================================================ 

    BIOGRAFIO DE S-RO AREF AZARI

    S-ro Aref Azari estas naskiĝinta je la jaro 1924. Li devenas de azerbajĝana familio el la nord-okcidento de Irano.Lia infanaĝa lingvo estis turka.Dum lernado de la persa kiel studlingvo li deve studis la francan ankaŭ ĉar la lernejo kie li studis estis gvidata parte de francoj sed tiu daŭris nur 4 jarojn. Tiam li estis 12 jara. Je la 16 jareco li komencis la anglan dum multaj jaroj ĉu en propra lando aŭ eksterlandoj kiel Usono (kie li studis  meĥanikon) kaj aliaj. Poste li bezonis la germanan ĉar multaj el liaj teknikaj kursoj estis devige instruataj germanlingve.

    Dum multaj jaroj li profesie laboradis kiel inĝeniero en Usono kaj Germanio. En Irano li laboradais kiel direktoro kaj inĝeniero de kelkaj famaj fabrikoj. Li laboris kiel vicdirektoro de  urbo- konstrua sekcio de  kupro-produkta entrepreno de Irano, kaj finfine en la jaro 1980 li pensiuliĝis.

   Esperanton li ekkonis dum sia junuleco sed tiam li nur ĝian alfabeton eklernis kaj ne plu. De antaŭ 26 jaroj (en 1976) li ĝuis  lerni Esperanton kies rikolto estas  la libro kies unua parto aperis je la jaro 2000 sub la titolo "Ampleksa Esperanto-Persa Vortaro". Nun li prilaboras la grandan "Persa-Esperanta"-n vortaron. 

    S-ro Azari gvidis multajn E-kursojn kaj nun liaj gelernantoj multnombre aktivadas en la movado, ekde la apero de Irana Esperanto-Centro li diversmaniere subtenis ĝin. Li estis nomumita kiel la honora prezidanto de la Irana Esperanto-Centro en la jaro 2000.

Fonto:

https://groups.yahoo.com/neo/groups/iranaj-esperantistoj/conversations/messages/261

MEMUARO pri MHSZ kaj la Esperanto-movado en Irano 4

Rapide pasis la monatoj de 2008 j. Ankoraŭ D-ro negis ajnan organizadon, sed pri la instruado de Eo, ĉefe en universitatoj, li ne havis kontraŭan emon. Li diris al ni ; kiu povas instrui E-on ie, li komencu. 

MEMUARO pri MHSZ kaj la Esperanto-movado en Irano 3

Estas vero ke tiu kunsido estis la unua kaj ĝis nun la lasta kunsido kiun partoprenis tiom da esperantistoj kaj uea-delegitoj en Irano. Neniam alian fojon ni renkontis tiom da iranaj esperantistoj en sama loko. Antaŭ tiu kunsido, kelkaj esperantistoj de ĉiu "flanko" havis kontaktojn kun tiuj de alia "flanko". Ekz-e Behruz Atai pensis ke per la enpacigo de du flankoj, oni helpus la disvastigon de la afero. S.F.Tejmuri estis alia. Sed li mem - interparolinte kun M.R. Torabi - rakontis al mi ke ne eblas alproksimigi la du flankojn unu al la alia…

MEMUARO pri MHSZ kaj la Esperanto-movado en Irano 2

Je la jaro 1995, Simin, mia edzino, helpate de mi, sukcesis trovi laboron ĉe universitato en Tehrano. Por mi tio estis bona novaĵo. Ĉar mi neniam havis dumvivan laboron kio min certigu la tagan panon. Kvankam neniam mi estis tute senlabora sed ĉiam mi sciis ke mia laboro estas provizora. Oni diras ke la literaturo igas tre sensitiva kaj ne tolerema. Mia animo abomenis fari tion kion oni faras por nur akiri monon. Kvankam Simin restis senlabora kvar jarojn post sia licienciiĝo sed mi neniam petis D-ron prezenti ŝin al iu por trovi laboron. Nur du fojojn mi petis de D-ro ian helpon. Foje kiam mi bezonis esperantistan universitatan profesoron por mia MAgistriga tezo - kiu estis traduko kaj klarigo de  specimenoj  prozaj kaj poemaj de la persa literaturo- kaj alian fojon kiam mi bezonis tian majstron prezenti min al la universitato kie mi nun instruas.

MEMUARO pri MHSZ kaj la Esperanto-movado en Irano 1

sendependa verko originale en Esperanto pri instruaĵoj de MHSZ

[Prof. Doktoro Mohammad Hasan (Naser-ed Din) Saheb-oz Zamani] kaj la historio de la Esperanto-movado en Irano de la novembro 1987 ĝis la marto 2010

verkis kaj respondecas la enhavon:

Sejjed Navvab Mozaffari Baluĉi (snmb)

Tehrano - Irano - Aprilo 2010

Enkonduko de la verkisto

Ekde 1987, kiam mi ekkunlaboris kun la Atai Eldonejo, mi ade vizitadis D-ron MHSZ kaj notis liajn instruaĵojn, lecionojn, parolojn ktp. Ĝis la aprilo 2010, kiam mi verkis surbaze de tiuj notoj, ĉi tiun memuaron, mi nenie publikigis eĉ eron de tiuj notoj.

Ĉi tiu memuaro entenas miajn notojn ĝis la lasta nia kunsido en la marto 2010. La notoj mem kelkoble pli multas ol tiu ĉi memuaro. Se mi parolus pri aliaj dokumentoj, tekstoj el liaj verkoj, opinioj de aliaj geamikoj pri li kaj liaj aktivadoj ktp, la volumeno de tiu ĉi memuaro ankoraŭ pli multiĝus. Mi rezignis tian longigon ĉar mi volis skribi nur pri ne eldonitaj aferoj pri li, kiujn mi mem povus atesti. Alie tiaj memoraĵoj kaj tekstoj povos esti eldonataj pere de li mem aŭ aliaj liaj studentoj. Mia memuaro koncernas nur tion kion mi mem pripensis, ĉeestis, lernis kaj povos pridefendi.

Alia kialo laŭ kiu mi ne uzis ĉiujn miajn notojn estis ke ĉirkaŭ du triono da tiuj notoj ne rekte tuŝis la Esperanto-movadon aŭ Esperanton mem.

la Esperanto movado en Irano laŭ la raporto de S. N. Mozaffari Baluĉi

Antaŭparolo

Kiel ĉio alia, ankaŭ ( la historio de) Esperanto en Irano iel rilatas al la politiko! Esperanto estas ero de pli ampleksa solvopako kion importis intelektuloj tempe de la Konstitucia Revolucio ( 1285 ir. = 1906 ) por uzi ĝin dum siaj streboj por la modernigado.

Unu el la konsiderindaj movadoj de irananoj por moderniĝi dum la lastaj jaroj de la 19a jarcento kaj fruaj jaroj de la 20a jarcento sendube estis La Konstitucia Revolucio (1285 ir.=1906) kiun partoprenis kaj religiuloj kaj sekularaj intelektuloj, kelkaj el kiuj elkomence havis rilatojn kun iuj en eksterlando. Post tiu revolucio la fendo inter la du flankoj profundiĝis. Do, estas kompreneble ke ĉio de alia flanko fariĝas malbona! Esperanto apartenis ne al la ambaŭ flankoj.

Tio estas la ŝlosilo por kompreni kial lingvo en Irano povas havi (mal)amikojn.

Aliaj kialoj pro kiuj Esperanto en Irano fariĝis tiom diskutata, estas;

- la juda deveno de ĝia iniciatinto

- rekomendo de la bahaismo por lerni ĝin

- rekomendo de iaj framasonaj loĝioj ĝin lerni.

- Kontraŭ-staro de la instruistoj de fremdaj lingvoj

Feliĉe la konfliktoj inter jesantoj kaj neantoj de Esperanto ne estis tiom intensa kiom ekzemple tiu de la socialismo kaj komunismo, pro kiuj mortiĝis homoj!

Paroli pri io, pri kiu parolas la homoj el diversaj vidpunktoj, ne estas facile, tamen mi klopodas kiel eble plej senjuĝe, neŭtrale, juste kaj honeste priparoli.

Artikolo de Mojtaba KHEIRKHAH pri la libro "La Dua Lingvo" de MHSZ

La dua libro de La Dua Lingvo!

____________________________________

 Antaŭparolo

   Fine post ĝuste 40 jaroj reaperis E-a memlerno-libro nomata La Dua Lingvo por pers-lingvanoj, tute el-re-verkita de Prof. M.H SAHEB-ZAMANI (1931).

Tiel la dua libro aperita ne estas nur ripetita eldono de sama ekslibro, sed pli kompleta divers-kampe, ĉu paĝ-kvante ĉu enhave post 40 jaroj. ( Kiel sia nombro 40, kio Irane simbolas plensperton aŭ maturecon!)

Nov-eldono enhavas multe da gramatik-tabelojn ankaŭ simbolojn referencajn kaj historion de E-o en irano plenplene da dokumentoj pri E-o en TTT-ejoj kaj aliaj avantaĵoj unikaj, kiaj ĉi-raporte klariĝos.

Historia Skizo pri la Esperanto-Movado en Irano: 1910-1984 de MHSZ

Esperanto - Ŝoko, kaj Kontraŭ Ŝoko

 M. H. Sabeb-Zamani (MHSZ) 

Historia Skizo pri la Esperanto-Movado en Irano: 1910-1984

La raporto kovras ĉefajn liniojn de du prelegoj, post-diskutoj, demandoj, kaj respondoj en Iran-Esperanto-kunsido (15.11.84), en resuma formo.

La historion de la Esperanto-movado en Irano oni povus dividi en kvar partoj:

1- 1910-1933: Post la konstituada revolucio en Irano

La unua ondo de la irana Esperanto-movado ekkomenciĝis per iu du-paĝa artikolo, nome "La Nova Lingvo-Esperanto", kiu aperis somere de 1910 en monata revuo Bahar (Printmpo, 2-a eld., 1321 H./1942, p.428-429). La revuo mem estis unu elstara frukto de la Irana Konstitucia Revolucio (1285/1906). La verkinto de la artikolo, Jusof Etesam-ol- Molk (18741937), hazarde estis la patro de la tre respektinda poetino irana, Parvin Etesami (1916-1941). La iniciato de Esperanto pere de tiu avangarda intelektulo, kaj la revuo mem, grandparte impresis, kaj influis la mensojn de la tiamaj iranaj kleruloj tre favore al Esperanto.

La unua lernolibr-eto pers-lingva aperis en 1915. Iom-post-iom, formiĝis la unuaj klopodoj de irananoj vigligi la iranan movadon de Esperanto. Organiziĝis Esperanto-kursoj, fondiĝis ligoj de Esperanto en Tehrano, Tabrizo, Raŝto kaj Arako, aperis novaj lerno-libretoj, vortaretoj, kaj tradukoj. Tiel, la frua movado daŭris dum 23 jaroj ĝis 1933.

En sia unua ondo, Esperanto en Irano ek-burĝonis, sed, bedaŭrinde, ne fruktodonis. La antaŭ mondmilita atmosfero mal-helpis ankaŭ la evoluon de Esperanto en nia lando.

Esperanto En Irano: Prof. Humphrey Tonkin

Esperanto En Irano

Prof. Humphrey Tonkin 

Universitato de Hartford, Majo 31, 1995 Esperantigis: Ĵ. A. Sadigi

Kreita de Ludwik Zamenhof (1859-1917), de Varsovio, kiel Lingvo por internacia uzo, Esperanto unue vidis la lumon de l' tago en libreto Ruslingva, titolita Internacia Lingvo Enkonduko kaj Kompleta Manlibro, publikigita en 1887. La libreto publikigigis sub la pseŭdonimo D-ro Esperanto "Iu, kiu esperas", kaj tiu ĉi nomo baldaŭ alligigis al la lingvo mem. Pola, Franca, kaj Germana eldonoj, preskaŭ tuj, sekvis la rusan kaj eldonoj en aliaj lingvoj elvenis poste. La dua libreto aperis en la sekva jaro (Boulton, p.32-39).

La apero, kresko kaj solvo de la krizo (1993-1997) laŭ UEA dokument-leteroj

Sen ajna priskribo laŭ mi oni legante la sinsekvajn jenajn leterojn kapablos kompreni la aferon.

Raporto de d-ro Keyhan Sayadpour pri La movado en Irano

JeunEsperanto Info - 2006/2 

 

Nuntempa Irana Esperanta Movado

Organizaĵoj

Esperanto-movado havas longan historion en Irano. En septembro 1916, unuafoje kelkaj esperntistoj kunsidis en Teherano kaj fondis Persian Esperanto-Asocion (1). Do ĉi-jare oni festas 90-jariĝon de irana movado. Tie ĉi mi ne celas prezenti historion de Esperanto-movado en Irano, sed priskribi pri la nuna stato de tiu movado laŭbezone menciante kelkajn historiajn notojn.

Irana Esperanto-Asocio, Irana Esperantista Junulara Organizo, Sabzandiŝan-Instituto kaj Irana Ligo de Esperantistaj Instruistoj estas la iranaj esperantaj organizaĵoj kiuj estas prezentataj.

Laŭleĝe aŭ sukcese? - en Irano

Artikolo aperinta en la gazeto EVENTOJ (n-r0: 106, julio 1996)

En Irano ne ekzistas landa E-organizo. Ekzistas komitato (?, komisiono?) nomata "Esperanto-Irano" mll. MHSZ, aprobita de ŝtataj instancoj, kaj ekzistas pli ol 10 UEA-delegitoj.
Antaŭ iom pli ol 1 jaro aperis la ĝermoj de junulara grupiĝo, kiu ne kontentis pri la situacio (manko de movada vivo) kaj iniciatis komunan agadon. Ili fondis grupiĝon IREJO, kiu iĝis landa sekcio de TEJO kaj landa filio de ISAE.

1996: skandalo kaj krizo en Irana E-movado

 En la 15-a numero de IREJO-Bulteno aperis karikaturo kiu kaŭzis grandan skandalon en Irana E-movado. La karikaturo en si mem ne havis ion strangaĵon, la kialo estis kaŝita sub eventoj kiujn ni devas iom fosi por kompreni la kialo(j)n. Anstataŭ priskribi la aferon estus pli bone laŭ la dokumentoj klarigi la aferon.

Pri MHSZ

Pri MHSZ (Mohammad Hasan - Naser ed Din- Saheb oz Zamani)

De: SoNo MoBo

Mi devas ankaŭ aldoni ke MHSZ (Mohammad Hasan - Naser ed Din- Saheb oz Zamani) estas la vera patrono kaj piloto de la irana E-movado. Esperanto kaj multaj avangardaj vidpunktoj inter irana intelektularo sen lia nomo ne estas kompletaj. Efektive li estis kiu intervenigis Esperanton en Iranon je la 70-a jardeko. Pri li, liaj gravaj libroj kaj lia rolo en la nuna irano oni devas verki apartan libron kaj certan ĉapitron en la historio de la irana movado. Li mem tutsole estas la historio de Esperanto en Irano kaj ni esperantistoj, ĉiuj, rekte aŭ malrekte estas la rezultoj de lia sindona tagnokta prilaboro. Por sciiĝi pri lia rolo en la nuna Irano, ĉu esperanta, ĉu psikologia, ĉu sociologia aŭ literatura, konsideri la jenajn librojn klarigas iom da multe: